BP (British Petroleum) – kto jest właścicielem firmy i jak działa ona w Polsce?
27 października, 2022
BP, nadal często określane w Polsce historyczną nazwą British Petroleum, jest jednym z największych międzynarodowych koncernów energetycznych. W Polsce firma kojarzy się głównie z rozbudowaną siecią detaliczną, jednak globalnie jej działalność obejmuje również wydobycie ropy i gazu, rafinerie, handel surowcami, paliwa lotnicze i inne segmenty energetyczne.
W przypadku BP szczególnie ważne jest rozróżnienie między działalnością prowadzoną w Polsce a własnością przedsiębiorstwa. Firma nie należy do polskiego kapitału i nie posiada w naszym kraju własnej rafinerii ani znaczącego biznesu wydobywczego. Polski rynek jest dla BP przede wszystkim obszarem sprzedaży detalicznej i dystrybucji. Jednocześnie koncern ma tutaj interesujące powiązanie z Saudi Aramco poprzez spółkę zajmującą się paliwem lotniczym.
BP czy British Petroleum – jaka jest obecnie prawidłowa nazwa firmy?
Nazwa British Petroleum ma historyczne pochodzenie. Przedsiębiorstwo powstało w 1909 roku jako Anglo-Persian Oil Company, później funkcjonowało jako Anglo-Iranian Oil Company, a w 1954 roku przyjęło nazwę The British Petroleum Company. Pod koniec XX wieku nastąpiła kolejna duża zmiana związana z połączeniem z amerykańskim Amoco. Powstało wówczas BP Amoco, a następnie firma przyjęła dzisiejszą formalną nazwę BP p.l.c.
Dlatego rozwijanie współczesnego skrótu BP jako „British Petroleum” jest pewnym uproszczeniem. Historycznie jest ono zrozumiałe, ale obecna nazwa zarejestrowanego w Anglii i Walii przedsiębiorstwa to BP p.l.c. Centrala grupy mieści się przy St James’s Square w Londynie.
Zmieniała się również pozycja państwa brytyjskiego. Wielka Brytania przez dziesięciolecia posiadała znaczący pakiet akcji przedsiębiorstwa, ale proces prywatyzacji zakończył się w latach 80. W 1987 roku brytyjski rząd sprzedał praktycznie cały pozostały udział. Dzisiejsze BP nie jest więc przedsiębiorstwem należącym do brytyjskiego państwa.
Czy BP należy do polskiego kapitału?
Nie. BP jest międzynarodową grupą kapitałową kontrolowaną na najwyższym poziomie przez brytyjską BP p.l.c. Polska działalność nie jest prowadzona przez niezależne przedsiębiorstwo należące do krajowych inwestorów.
Podstawowym podmiotem odpowiedzialnym za działalność detaliczną w Polsce jest BP Europa SE działająca poprzez Oddział w Polsce. Sama BP Europa SE ma siedzibę w Hamburgu i należy do międzynarodowej grupy zarządzanej przez BP p.l.c. Polski oddział figuruje w KRS i prowadzi działalność na krajowym rynku, ale jego struktura kapitałowa prowadzi do zagranicznego koncernu.
Oznacza to, że podobnie jak Shell czy część innych międzynarodowych sieci paliwowych BP jest zagraniczną grupą posiadającą rozbudowaną działalność operacyjną w Polsce. Sam fakt zatrudniania pracowników, płacenia podatków i posiadania placówek w kraju nie powoduje, że przedsiębiorstwo staje się własnością polskiego kapitału.
Kto posiada udziały w BP p.l.c.?
BP p.l.c. jest spółką publiczną, której akcje są przedmiotem obrotu giełdowego. Nie istnieje jeden prywatny właściciel posiadający większość przedsiębiorstwa. Akcjonariat jest rozproszony pomiędzy fundusze inwestycyjne, instytucje finansowe oraz inwestorów indywidualnych.
Dane rynkowe z 2026 roku pokazują, że do największych inwestorów instytucjonalnych należą podmioty związane z BlackRock, Vanguard, Norges Bank Investment Management, Fisher Asset Management oraz State Street. Zależnie od sposobu agregowania funduszy i podmiotów powiązanych prezentowane procenty mogą się różnić, ale żaden z tych inwestorów nie posiada pakietu dającego samodzielną kontrolę nad koncernem.
To ważna różnica względem przedsiębiorstw takich jak Saudi Aramco czy polski ORLEN, gdzie rola państwowego akcjonariusza jest bardzo wyraźna. BP jest typowym dużym koncernem giełdowym o rozproszonym akcjonariacie.
Stacje paliw BP – jak duża jest sieć w Polsce?
BP rozpoczęło działalność w Polsce w 1991 roku. Pierwsza placówka sieci została uruchomiona 5 sierpnia 1995 roku przy ul. Rybnickiej w Gliwicach. Następnie firma szybko rozwijała zarówno własne obiekty, jak i model współpracy z partnerami.
Dziś stacje paliw są zdecydowanie najbardziej widoczną częścią polskiego biznesu BP. Aktualne materiały flotowe firmy wskazują na ponad 570 placówek BP w Polsce. Dla porównania jeszcze w 2023 roku firma informowała o 579 obiektach, w tym 222 partnerskich. Liczba może zmieniać się wraz z uruchamianiem, przejmowaniem i zamykaniem poszczególnych punktów.
Współczesne stacje benzynowe nie są już wyłącznie miejscami tankowania. BP rozwija sklepy convenience, gastronomię Wild Bean Cafe, myjnie, karty flotowe i usługi cyfrowe. Pod względem skali stacje benzynowe w Polsce należące do sieci BP tworzą jedną z największych sieci zarządzanych przez zagraniczny koncern.
Czy BP produkuje paliwa w Polsce?
Tutaj potrzebne jest ważne rozróżnienie. BP prowadzi w Polsce duży biznes paliwowy, ale nie posiada własnej rafinerii przerabiającej ropę na benzynę i olej napędowy. Publicznie opisywany model działalności BP Europa SE w Polsce koncentruje się przede wszystkim na sprzedaży i dystrybucji paliw, usługach dla kierowców oraz działalności detalicznej.
Nie oznacza to oczywiście, że paliwo oferowane pod marką BP jest identyczne pod względem receptury z każdym innym produktem na rynku. Firma informuje, że sprzedawane przez nią paliwa ACTIVE są uszlachetniane komponentami opracowanymi przez laboratoria BP. Jest to jednak inna działalność niż posiadanie rafinerii i samodzielne prowadzenie całego procesu przerobu ropy.
W przypadku analizy „produkcji BP w Polsce” trzeba więc uważać na sformułowania. Koncern jest bardzo dużym sprzedawcą paliw w kraju, ale nie jest polskim producentem rafineryjnym w takim znaczeniu jak ORLEN.
Czy BP posiada rafinerie w Polsce?
Nie. BP nie kontroluje w Polsce zakładu odpowiadającego rafinerii ORLEN w Płocku czy Rafinerii Gdańskiej. Polska działalność downstream firmy opiera się przede wszystkim na handlu, logistyce i sprzedaży gotowych produktów.
Globalnie sytuacja wygląda inaczej. Rafinerie przez dziesięciolecia były jednym z podstawowych elementów modelu BP. W ostatnich latach koncern mocno ograniczał jednak portfel. Kierownictwo BP informowało w 2025 roku, że od czasu wielkich fuzji liczba zakładów rafineryjnych została zredukowana z około 20 do znacznie mniejszego, wyselekcjonowanego portfela.
Kolejna duża zmiana nastąpiła latem 2026 roku. BP zakończyło sprzedaż kompleksu rafineryjnego w Gelsenkirchen w Niemczech grupie Klesch. Transakcję sfinalizowano na początku sierpnia 2026 roku. Zakład przerabiał około 12 mln ton ropy rocznie i produkował benzynę, olej napędowy, paliwo lotnicze i półprodukty dla przemysłu chemicznego.
Wydobycie BP – czy koncern wydobywa ropę albo gaz w Polsce?
BP jest jednym z historycznie najważniejszych światowych przedsiębiorstw wydobywających ropę i gaz, ale wydobycie nie stanowi istotnego segmentu działalności firmy na terytorium Polski.
Polski oddział skupia się przede wszystkim na rynku konsumenckim, sprzedaży paliw i usługach dla kierowców. Firma nie jest w naszym kraju odpowiednikiem ORLEN Upstream czy innych przedsiębiorstw posiadających rozbudowane koncesje i eksploatowane złoża ropy oraz gazu.
Globalnie upstream nadal jest kluczową działalnością BP. Co więcej, po zmianie strategii ogłoszonej w lutym 2025 roku koncern ponownie wyraźnie zwiększył nacisk na biznes ropy i gazu. BP określiło nową strategię jako skoncentrowaną między innymi na wzroście działalności upstream, poprawie wyników downstream oraz bardziej selektywnych inwestycjach w transformację energetyczną.
Air BP Aramco Poland – co BP produkuje i sprzedaje wspólnie z Saudi Aramco?
Jednym z najciekawszych elementów działalności BP w Polsce jest sektor lotniczy. Firma posiada 50% udziałów w Air BP Aramco Poland Sp. z o.o. Drugie 50% należy do Saudi Aramco poprzez jego zagraniczną strukturę.
Spółka nie zawsze miała taką nazwę i takich właścicieli. Powstała jako LOTOS-Air BP Polska. Air BP kupiło w 2013 roku 50% udziałów w LOTOS Tank, tworząc joint venture z Grupą LOTOS. Obie strony zostały wtedy równoprawnymi wspólnikami.
Po przejęciu LOTOS-u przez ORLEN należące wcześniej do Grupy LOTOS 50% spółki zostało sprzedane Saudi Aramco w ramach środków zaradczych wymaganych przy koncentracji. W listopadzie 2022 roku Aramco nabyło pakiet, natomiast BP Europa SE zachowało swoje 50%. Firma działa dziś jako Air BP Aramco Poland i zajmuje się zakupem, magazynowaniem, transportem, dystrybucją i sprzedażą paliwa lotniczego.
Przejęcia BP – jak koncern zbudował swoją obecną skalę?
Historia współczesnego BP jest historią wielkich fuzji i przejęć. Jednym z najważniejszych wydarzeń było połączenie z amerykańskim Amoco, ogłoszone w 1998 roku. W tamtym czasie była to największa fuzja przemysłowa na świecie.
W 2000 roku do grupy dołączyły ARCO oraz Burmah Castrol. Zakup tej drugiej firmy dał BP kontrolę nad jedną z najbardziej znanych światowych marek olejów i środków smarnych. BP przejęło Burmah Castrol w lipcu 2000 roku.
W 2002 roku BP kupiło Veba Oel, do której należała m.in. marka Aral. Miało to bezpośrednie konsekwencje także dla Polski. Sieć BP została tutaj połączona z placówkami Arala i na początku 2003 roku połączona grupa dysponowała około 280 obiektami. Dotychczasowe lokalizacje Aral były następnie przebrandowywane na BP.
Czy Castrol nadal należy w całości do BP?
To przykład pokazujący, że struktura grupy nadal się zmienia. BP kupiło Burmah Castrol w 2000 roku i przez ponad ćwierć wieku Castrol pozostawał ważną częścią koncernu. W Polsce Castrol CEE prowadzi sprzedaż i dystrybucję olejów silnikowych, przekładniowych, płynów hamulcowych i innych środków smarnych.
Sytuacja zaczęła się jednak zmieniać pod koniec 2025 roku. BP zawarło porozumienie w sprawie sprzedaży 65% udziałów w Castrol inwestorowi Stonepeak, przy zachowaniu przez BP 35%. Według aktualnych informacji transakcja ma zostać sfinalizowana do końca 2026 roku po uzyskaniu wymaganych zgód. Do momentu finalizacji Castrol pozostaje częścią BP.
Jest to część szerszego programu sprzedaży aktywów i upraszczania struktury koncernu. W 2026 roku BP zakończyło również wspomnianą sprzedaż rafinerii w Gelsenkirchen. Pokazuje to, że dzisiejsza grupa jest znacznie bardziej aktywna w zarządzaniu portfelem niż w okresie największych przejęć z przełomu XX i XXI wieku.
Jak wygląda działalność zagraniczna BP?
Działalność zagraniczna jest podstawą modelu biznesowego BP. Polska stanowi tylko jeden z wielu rynków. Grupa prowadzi przedsięwzięcia wydobywcze, rafineryjne, handlowe i konsumenckie na wielu kontynentach, a jej globalne centrum pozostaje w Wielkiej Brytanii.
Skala przedsiębiorstwa wynika również z rozbudowanego systemu handlu energią. Dział supply, trading & shipping obsługuje ponad 12 tys. klientów w ponad 140 krajach. BP podaje, że w globalnej działalności morskiej wykorzystuje w danym momencie około 300 własnych i czarterowanych statków, transportujących łącznie około 240 mln ton ropy, gazu i produktów rocznie.
W ostatnich latach charakter tej działalności ponownie się zmienił. Strategia z 2020 roku zakładała szerokie przejście w kierunku „zintegrowanej firmy energetycznej”, natomiast reset z 2025 roku oznaczał większą koncentrację na ropie, gazie, rentownych aktywach downstream i bardziej zdyscyplinowanych inwestycjach w technologie transformacji energetycznej.
BP w Polsce – zagraniczny właściciel, ale duża lokalna działalność
Najważniejszy wniosek dotyczący własności jest jednoznaczny: BP nie należy do polskiego kapitału. Polski biznes jest częścią BP Europa SE, a ta z kolei należy do międzynarodowej grupy kontrolowanej przez BP p.l.c. z Wielkiej Brytanii.
Jednocześnie skala działalności w Polsce jest znacząca. Firma funkcjonuje tutaj od 1991 roku, posiada ponad 570 punktów detalicznych, prowadzi rozbudowaną działalność handlową i gastronomiczną oraz jest współwłaścicielem Air BP Aramco Poland. Nie posiada natomiast polskiej rafinerii ani znaczącego krajowego segmentu wydobywczego.
Dlatego BP należy klasyfikować przede wszystkim jako zagraniczny koncern energetyczny prowadzący bardzo dużą działalność detaliczną w Polsce, a nie jako krajowego producenta paliw w rozumieniu podobnym do ORLEN-u.
FAQ – BP i British Petroleum w Polsce
Czy BP jest brytyjską firmą?
Tak. Podmiot dominujący BP p.l.c. jest spółką zarejestrowaną w Anglii i Walii, a jego siedziba znajduje się w Londynie.
Czy oficjalna nazwa firmy nadal brzmi British Petroleum?
Nie. British Petroleum jest historyczną nazwą. Obecnym podmiotem dominującym jest BP p.l.c. Firma wcześniej funkcjonowała także jako BP Amoco.
Czy BP należy do polskiego kapitału?
Nie. Polski oddział działa poprzez BP Europa SE należącą do międzynarodowej grupy BP.
Czy BP ma rafinerię w Polsce?
Nie. Firma sprzedaje paliwa na dużą skalę, ale nie posiada własnego polskiego zakładu rafineryjnego.
Czy BP wydobywa ropę w Polsce?
Nie jest to istotna część działalności koncernu w naszym kraju. Polski biznes BP koncentruje się przede wszystkim na sprzedaży, dystrybucji i usługach dla kierowców.
Ile placówek BP działa w Polsce?
Najnowsze materiały firmy mówią o ponad 570 lokalizacjach. W 2023 roku BP podawało dokładną liczbę 579 punktów.
Kto jest właścicielem BP?
BP p.l.c. jest giełdową spółką o rozproszonym akcjonariacie. Wśród największych inwestorów instytucjonalnych znajdują się m.in. BlackRock, Vanguard i Norges Bank Investment Management. Nie istnieje jeden większościowy prywatny właściciel koncernu.
Czy brytyjski rząd jest właścicielem BP?
Nie. Proces prywatyzacji zakończył się w latach 80., a w 1987 roku rząd Wielkiej Brytanii sprzedał praktycznie cały pozostały pakiet akcji.
Co łączy BP i Saudi Aramco w Polsce?
Obie grupy posiadają po 50% spółki Air BP Aramco Poland zajmującej się paliwem lotniczym. Aramco przejęło swój pakiet od Grupy LOTOS w 2022 roku, natomiast BP zachowało dotychczasowe 50%.
Czy Castrol należy do BP?
Obecnie transakcja wydzielenia Castrola jest w toku. BP uzgodniło sprzedaż 65% udziałów Stonepeak i ma zachować 35%. Finalizacja jest planowana do końca 2026 roku, więc struktura właścicielska marki znajduje się obecnie w okresie przejściowym.


