Finanse, inwestycje i oszczędności

Budżet finansowy – jak go stworzyć?

Autor: Dawid

Budżet finansowy to narzędzie. To narzędzie, które pozwoli Ci skutecznie zadbać o swoje finanse. Stworzenie go nie jest aż tak trudne, jak się może wydawać. Jak to zrobić? W tym wpisie poznasz odpowiedź.

Jakie są Twoje przekonania na temat pieniędzy? 

Zanim przejdziemy do tematu pieniędzy, bardzo ważne jest to, aby zacząć od właściwego nastawienia. Oczywiście samo myślenie w stylu „chcę być bogaty” nie uczyni nikogo zamożnym bez działania. Jednak ciężko działać, kiedy podświadomie uważa się, że pieniądze są czymś złym.

Najczęstsze założenia na temat pieniędzy to:

  • pieniądze szczęścia nie dają,
  • bogaci są źli,
  • bieda uszczęśliwia,
  • pierwszy milion trzeba ukraść,
  • wolę być szczęśliwy niż bogaty.

Z czego wynikają takie myśli? Najczęściej z przekonań, z doświadczenia, z domu, z towarzystwa, w jakim się obracamy. Niestety, ale potrafią one bardzo skutecznie sabotować chęć robienia czegokolwiek, a to przecież od robienia w dużej mierze zależy stan naszego konta. Kiedy wierzy się w to, że pieniądze stoją na drodze do szczęścia, bardzo trudno będzie je zdobyć.

Jak warto myśleć o pieniądzach? 

Pieniądze to nic innego jak środek płatniczy, narzędzie, które ma umożliwić lepsze życie. Daje możliwości, ale nie zmienia nikogo. Ciekawie podkreśla to T. Harv Eker, kanadyjski przedsiębiorca i inwestor, który mówi, że pieniądze nie zmieniają ludzi, a tylko pokazują bardziej to, kim ktoś jest naprawdę.

Na sposób myślenia o finansach wpływa również język i słowa, których używamy. Na ten temat wielu ekspertów już się wielokrotnie wypowiadało, przykładowo metodą, którą dzieli się chociażby Robert Kiyosaki, czyli jeden z najpopularniejszych przedsiębiorców i autorów książki z zakresu edukacji finansowej, jest to, aby zwracać szczególną uwagę na słowa, które wypowiadamy. Zaleca on, aby nie mówić zdań typu: „Nie stać mnie”, „Nie mogę sobie na to pozwolić”, z tego względu, że takie wypowiedzi automatycznie przekonują umysł, że nie da się z tym nic więcej zrobić. Dużo lepiej jest zadawać pytania otwarte, czyli zamiast „Nie stać mnie” zapytać: „Co zrobić, żeby było mnie stać?”, zamiast „Nie mogę sobie na to pozwolić” – „Co zrobić, aby mógł/mogła sobie na to pozwolić?”.

Wiele osób co prawda nie wypowiada wprost charakterystycznych stwierdzeń sabotujących możliwość zarabiania pieniędzy, jednak często posługuje się różnymi wymówkami, które skutecznie utrudniają drogę do zdobycia większych dochodów. W takich sytuacjach umysł sam podsuwa kiepskie rozwiązania, bo skoro na przykład uznajemy, że pieniądze nie są aż tak ważne, to po co właściwie się wysilać? A przecież zarabianie pieniędzy wymaga realnego wysiłku, który trzeba włożyć, aby osiągnąć konkretny efekt.

Dlatego pierwszym realnym krokiem do poprawy swojej sytuacji finansowej nie są wcale liczby, tabelki ani aplikacje, ale świadoma zmiana sposobu myślenia i języka, którym opisujemy pieniądze. Kiedy zamiast zamykać temat stwierdzeniem „nie da się” zaczynamy zadawać pytania „jak to zrobić”, uruchamiamy w sobie zupełnie inne mechanizmy – otwartość na rozwiązania, gotowość do działania i większą odpowiedzialność za własne decyzje. To właśnie od tego momentu zaczyna się prawdziwa praca nad finansami.

Jak powinno wyglądać zdrowe podejście do finansów

Zdrowe podejście do finansów powinno się zacząć od przyznania, że pieniądze są czymś ważnym. Oczywiście nie najważniejsze, bo nie ulega wątpliwości ani żadnej dyskusji, że najważniejsze jest zdrowie, relacje z bliskimi. Natomiast nie wyklucza to w dalszym ciągu tego, że pieniądze w życiu są ważne, rozwiązują bardzo dużo problemów i pomagają znacznie szybciej osiągnąć zamierzone przez nas cele.

Warto usiąść i zadać sobie pytanie, w czym konkretnie pomagają finanse, aby mieć pełny ich obraz. Dla przykładu pomagają przetrwać, bo to właśnie za nie można kupić jedzenie, pomagają opłacić rachunki, pozwalają mieszkać, bo bez nich nie da się ani zakupić mieszkania, ani wynajmować. 

Ponadto mogą pomóc w rozwiązaniu wielu problemów zdrowotnych. Oczywiście nie wszystkich, bo dbanie o zdrowie w wielu przypadkach nie wymaga dużych nakładów finansowych. Jednak w sytuacjach, gdy pojawi się poważniejszy problem, pieniądze potrafią odegrać ogromną rolę. Ich największą zaletą jest również to, że dają poczucie bezpieczeństwa i spokój psychiczny. Przykładowo, jeśli posiadasz poduszkę finansową, automatycznie przestajesz martwić się o ewentualną utratę pracy.

Podobnych do tego przykładów jest mnóstwo i to właśnie one pokazują pełny obraz tego, ile rzeczywiście są w stanie pomóc finanse.

Najważniejsze w odpowiednim podejściu do pieniędzy jest zastanowienie się nad celem i tym, dlaczego są one właściwie potrzebne. I ostatnim, a jednocześnie najważniejszym jest po prostu działanie. Bez względu na to, jak obecnie wygląda Twoja sytuacja finansowa, już od dzisiaj możesz podjąć jakiekolwiek kroki w kierunku tego, żeby było znacznie lepiej.

Jak powinno się gospodarować finansami?

Wiele osób niestety nie ma pojęcia, w jaki sposób gospodarować swoimi pieniędzmi, i bardzo często nie jest to wcale ich wina. Nikt nigdy nie uczył nas tego, w jaki sposób to robić. W szkołach nie ma przedmiotu, który jasno określałby takie zasady, zatem jest to umiejętność, której trzeba się nauczyć samemu, a która jest kluczowa do tego, aby dobrze radzić sobie w życiu.

Jednym z ważnych elementów w podejściu do finansów jest przyjęcie za nie odpowiedzialności i pełne uznanie, że to Ty jesteś odpowiedzialny za zarządzanie nimi, nie banki, nie inne osoby, nie rodzina, a właśnie Ty.

Nie trzeba być wcale ekspertem, a w zupełności wystarczy podstawowa wiedza oraz odpowiednie zachowanie względem pieniędzy. Właściwie wiedzę na temat finansów można sprowadzić do jednej prostej zasady, czyli takiej, aby gromadzić jak najwięcej oszczędności. Jeśli zatem zarobki są większe niż wydatki, no to oznacza to, że jesteś na dobrej drodze do tego, aby je pomnażać. Z kolei, jeśli sytuacja jest odwrotna, to czas na to, aby w pierwszej kolejności przeanalizować wydatki, nauczyć się oszczędzać i dążyć do tego, aby zwiększać swoje zarobki. 

Najczęstsza przyczyna braku pieniędzy to brak umiejętności gospodarowania 

Bardzo często przyczyną braku pieniędzy wcale nie jest to, że zarabiamy mało, a to, że nie potrafimy właściwie gospodarować tym, co mamy. Żyjemy w świecie konsumpcjonizmu, gdzie na każdym kroku korporacje, wielkie marki kuszą nas swoimi nowymi okazjami i produktami. Ponadto obecny świat i dostępność do mediów społecznościowych powodują to, że nieustannie porównujemy się do innych ludzi i przez to wiele osób odczuwa konieczność posiadania czegoś nowego tylko dlatego, że stało się to chwilowym trendem.

Nie sposób nie wspomnieć o regułach wywierania wpływu, które swoją drogą świetnie opisał Robert Cialdini w książce zatytułowanej ,,Zasady wywierania wpływu na ludzi”. Otóż zarówno billboardy reklamowe, reklamy, które można zaobserwować w telewizji, czy same półki sklepowe działają w taki sposób, aby możliwie jak najbardziej przekonać Cię do zakupu i spowodować poczucie, że tego potrzebujesz. Chociażby reguła niedostępności. Na pewno kojarzysz coroczny słynny Burger Drwala, który pojawia się w zimowym okresie. Sprzedaż jest wtedy na bardzo wysokim poziomie i to właśnie głównie za sprawą niedostępności produktu. Ludzie mają poczucie, że muszą go kupić, bo jak tego nie zrobią teraz, to stracą tę możliwość. Podobnych przykładów tego typu można by mnożyć w nieskończoność.

Najważniejszą zasadą jest nie wcale to, ile zarabiasz, a to, ile realnie Ci zostaje. Przerażającym faktem jest to, że większość Polaków nie ma oszczędności, a finansowa katastrofa to dla wielu kwestia zaledwie miesiąca. Potwierdza to najnowsze badanie na zlecenie Krajowego Rejestru Długów. Wynika z niego, że brak jakichkolwiek oszczędności deklaruje aż 21 proc. Polaków. 8% osób potwierdza, że po stracie dochodu utrzymałoby się w okolicach 1-2 tygodni. Tylko 22% przeżyłoby bez oszczędności 3 miesiące, a 17% rok i dłużej. 

Na to składa się wiele różnych przyczyn. Jedną z nich jest oczywiście wspomniane wyżej wydawanie dużej ilości pieniędzy na rzeczy, które w rzeczywistości nie są wcale aż tak potrzebne. 

Inny powód to oczywiście zarabianie za mało. Jeśli zarabiamy najniższą krajową, no to niestety nie uda się zbudować z tego wielkich oszczędności, biorąc pod uwagę obecną inflację i chociażby koszty żywności. 

Sporą część pieniędzy pochłaniają także pożyczki, kredyty, i o ile kredyt hipoteczny ma sens w większości przypadków, ponieważ pozwala zachować wartość nieruchomości i rośnie ona w czasie, o tyle kredyty konsumpcyjne nie mają żadnego sensu, a generują comiesięczne wydatki na produkty, które bardzo często, kiedy już je kupimy, okazują się, że nie były wcale aż tak potrzebne i w dodatku nie są używane, a w dalszym ciągu trzeba za nie płacić.

Warto pamiętać również o tym, że każdy kredyt niesie ze sobą pewne zagrożenie. U większości osób powoduje on stres, a także blokuje możliwość podejmowania różnych decyzji i zmian w życiu. Niestety wiele osób tkwi w pracach, w których nie chce być, wyłącznie dlatego, że musi spłacać swoje zobowiązania.

Na temat kredytów powstało bardzo dużo mitów. Pierwszy z nich chociażby odnosi się do tego, że jest to dźwignia finansowa. W niektórych przypadkach oczywiście można to tak postrzegać, natomiast nie ulega wątpliwości to, że zawsze jest to ryzyko, które trzeba podejmować bardzo świadomie. Sporo osób w dalszym ciągu uważa, że karta kredytowa to darmowy pieniądz. W rzeczywistości jest to po prostu dług na bardzo wysokim oprocentowaniu. Mało tego, pieniądze na karcie też dość łatwo się wydaje i bardzo prosto jest w ten sposób zapętlić się w spiralę długów. 

Wszystko to prowadzi do jednego wniosku: nie to, ile zarabiasz, ma kluczowe znaczenie, lecz to, jak zarządzasz tym, co już masz. 

Jak zarządzać finansami i zbudować własny budżet finansowy?

Budżet finansowy to narzędzie, które pozwoli Ci przejąć pełną kontrolę nad własnymi finansami. Dzięki temu przede wszystkim będziesz mieć pełny obraz sytuacji, na co wydajesz swoje pieniądze. Dzięki temu też dużo łatwiej będzie Ci nie podejmować impulsywnych decyzji, odzyskać spokój oraz nie stresować się kwestią finansów.

Wcale nie chodzi o to, aby rezygnować ze wszystkich przyjemności. Chodzi głównie o to, aby podejmować właściwe decyzje w odpowiedniej kolejności, bo w dobrze zaplanowanym budżecie finansowym jest miejsce na wszystko, zarówno na opłacenie najpotrzebniejszych zobowiązań, a także na takie elementy jak chociażby przeznaczenie kwoty na wyjazd.

Krok pierwszy: Oszacuj, ile aktualnie zarabiasz i jaki jest Twój majątek

Aby móc zbudować skutecznie budżet finansowy, przede wszystkim w pierwszej kolejności trzeba dokładnie wiedzieć, na jakim etapie aktualnie jesteśmy ze swoimi finansami. Nic nie pozwoli zrobić tego lepiej niż liczby, czyli konkretne rozpisanie, jaki aktualnie jest Twój majątek.

W tym celu musisz rozpisać swoje aktywa i zobowiązania. Do aktywów możemy zaliczyć między innymi dom, samochód, oszczędności, inwestycje i tak dalej. Należy wypisać dokładnie każdą wartość. Najlepiej to zrobić w formie tabeli, aby było to czytelne. 

Pamiętaj jednak o tym, aby uwzględniać realne wartości dóbr materialnych, zatem jeśli Twój samochód był kupiony trzy lata temu, to naturalnie jego wartość obecnie jest znacznie niższa i to właśnie tę wartość trzeba wpisać w tabelę.

Obok, w analogiczny sposób, należy wypisać wszystkie zobowiązania, czyli głównie mowa tutaj o długach, pożyczkach, kredytach, chwilówkach. Podobnie jak w przypadku aktywów należy dopisać do każdego zobowiązania kwotę, jaką trzeba spłacić.

Jeśli ten etap już jest zrealizowany, to należy odjąć aktywa od zobowiązań i wtedy mamy realną wartość majątku.

Dopiero znając swoją rzeczywistą sytuację finansową, możesz podejmować świadome decyzje i budować budżet oparty na faktach, a nie na domysłach czy emocjach. To punkt wyjścia do każdej realnej zmiany w finansach.

Krok drugi: przygotowanie budżetu domowego

Jeśli dokładnie już wiesz, ile wynosi Twój majątek, to kolejnym ważnym etapem jest rozpisanie budżetu domowego. Nie jest to wcale tak skomplikowane, jak może się wydawać.

Sama koncepcja jest bardzo prosta, bo można to właściwie opisać jako listę zadań dla swoich pieniędzy na konkretny miesiąc do wykonania.

Jak powinien wyglądać dobrze rozpisany budżet finansowy? 

Pierwszą cechą budżetu jest to, że warto wykonać go na piśmie. Mówi się o tym, że kiedy piszemy na papierze, to nasz mózg bardziej uznaje to za rzecz ważną. Ciężko jednoznacznie zdefiniować, z czego to wynika. Prawdopodobnie z tego, że większość z nas jednak jeszcze wychowała się w świecie bez komputerów, w którym trzeba było używać długopisu i kartki, kiedy chciało się coś ważnego zanotować. Być może w przyszłości się to zmieni, natomiast aktualnie najlepiej mieć po prostu wersję na papierze oraz rozpisaną w Excelu elektronicznie. Dlaczego Excel? Ponieważ tam można dodatkowo coś edytować i jest większe prawdopodobieństwo, że kartek się po prostu nie pogubi. Jednocześnie forma jest bardzo przejrzysta. 

Kolejną ważną cechą jest to, aby niepotrzebnie nie kombinować. Budżet, który rozpisujemy, powinien być przede wszystkim prosty do wdrożenia i realistyczny. Wszelkie poszczególne kwoty, które zostaną w nim spisane, muszą odzwierciedlać te, które mają miejsce w rzeczywistości.

Jeśli masz partnera, budżet warto tworzyć wspólnie. Dzięki temu obie strony dokładnie wiedzą, na co przeznaczane są pieniądze i jakie cele chcecie osiągnąć. Wspólne planowanie ogranicza konflikty finansowe, ułatwia podejmowanie decyzji i sprawia, że każda osoba czuje się odpowiedzialna za efekty. W praktyce oznacza to większą spójność w działaniu i znacznie większe szanse na utrzymanie budżetu w dłuższym czasie.

Jak zacząć układać budżet finansowy? 

Aby zacząć właściwie układać budżet, należy przejść do planu dochodów, czyli podliczyć środki, które są do dyspozycji, w tym warto uwzględnić wynagrodzenia, premie, dodatkowe zlecenia, świadczenia (np. 800+), dochody pasywne (np. dywidendy), zwroty i refundacje,  a jednocześnie dopisać obok nich konkretne kwoty.

Następnie należy przejść do planu wydatków i oszczędności. Przeważnie jest ich cała masa, ale najlepiej do nich podejść, ustawiając konkretną hierarchię ważności. Na samej górze powinny znaleźć się wydatki związane z:

– żywnością,

– kosztami leczenia i leków, w przypadku gdy ktoś z rodziny choruje,

– wydatkami na dzieci (żłobek, przedszkole, szkoła, zajęcia dodatkowe, wyprawki),

– opłatami za mieszkanie, w tym czynszem, energią elektryczną oraz ogrzewaniem,

– prywatną opieką zdrowotną (wizyty, badania, rehabilitacja, stomatolog),

– dojazdami oraz opłatami za paliwo i transport,

– ubraniem,

– higieną, kosmetykami, fryzjerem, środkami czystości,

– rachunkami za telefon,

– ubezpieczeniami (na życie, zdrowotnymi, komunikacyjnymi, mieszkaniowymi),

– subskrypcjami i abonamentami (platformy streamingowe, aplikacje, siłownia),

– innymi wydatkami.

Do opłat związanych z kredytami należy uwzględnić ratę kredytu hipotecznego, wszystkie pożyczki, raty na sprzęt, składki na ubezpieczenia, zarówno na życie, jak i na mieszkanie, oraz inne zobowiązania.

W trzeciej kategorii warto uwzględnić najważniejsze wydatki oraz wszystkie konieczne oszczędności.

W ostatniej grupie dobrze jest umieścić elementy, które są związane z przyjemnościami. Dobrym pomysłem jest także zapisanie opcji „dowolne zakupy”. To właśnie to miejsce daje przestrzeń na zakup chociażby markowych ubrań czy innych przyjemności tego typu.

Pamiętaj o optymalizacji budżetu i wyciąganiu samodzielnych wniosków z analizy budżetu

Budżet jest już w pełni przygotowany. Ważne jest jednak, aby pamiętać o tym, że nie jest to dokument zamknięty, lecz narzędzie, które należy regularnie analizować i optymalizować. Obserwując swój budżet, możesz wyciągać bardzo ciekawe wnioski na temat tego, gdzie znajduje się największa przestrzeń do oszczędności, na przykład w kategoriach takich jak jedzenie na mieście, subskrypcje, paliwo, ubrania czy spontaniczne zakupy. Przykładowo, jeśli zauważysz, że w ciągu miesiąca sporo pieniędzy wydajesz na restauracje, być może warto zacząć częściej przygotowywać posiłki w domu, a wyjścia do restauracji ograniczyć do czterech razy w miesiącu. Takie drobne zmiany, wprowadzane konsekwentnie, z czasem mogą przynieść zaskakująco duże efekty finansowe.

Inne wskazówki to chociażby wychodzenie na zakupy z przygotowaną wcześniej listą. Niestety, kiedy nie mamy rozpisanego dokładnie, co chcemy kupić, to bardzo często wydajemy dużo więcej, niż planowaliśmy. Podobnie jest w przypadku, kiedy idziemy głodni na zakupy.

Kolejną dobrą radą jest zastanowienie się, ile realnie wydajesz na subskrypcje. Niestety bardzo często jest tak, że płacimy za różne platformy, a w rzeczywistości wcale z nich nie korzystamy.

Planując chociażby wyjazdy, możesz je zorganizować samodzielnie. Wtedy z dużym prawdopodobieństwem wydasz mniej, niż korzystając z usług biura podróży.

Możesz też przeanalizować dokładnie, ile pieniędzy wydajesz na ubrania, swoją szafę, i zastanowić się, czy rzeczywiście aż tyle potrzebujesz. Jeśli lubisz kupować ubrania, jest Vinted, gdzie znajdziesz bardzo dużo perełek, albo chociażby second hand, gdzie możesz znaleźć bardzo dużo jakościowych i markowych ubrań, a jednocześnie zapłacić za nie bardzo tanio.

Podobnych rozwiązań jest całkiem sporo, natomiast jeśli mimo przejrzenia całej listy nie znajdziesz wielu obszarów, w których rzeczywiście możesz oszczędzać, rozwiązanie jest jedno – trzeba zwiększyć zarobki. Można to zrobić na wiele różnych sposobów: poprzez wzięcie nadgodzin w firmie, przyjęcie nowych projektów, rozpoczęcie działalności po godzinach, sprzedawanie niepotrzebnych rzeczy czy udzielanie korepetycji. W ten sposób nie tylko ograniczasz wydatki, ale również realnie wzmacniasz swoją sytuację finansową od strony przychodów.

I właśnie w takim modelu jesteś w stanie systematycznie zwiększać swoje oszczędności. Skuteczna realizacja budżetu to w zasadzie umiejętność codziennego rejestrowania wydatków, pilnowania, by te wydatki nie przekroczyły zaplanowanych kwot, oraz przygotowywania podsumowań każdego miesiąca, po to, by sprawdzić, czy wszystko idzie zgodnie z planem.

Krok trzeci: odłożenie małej sumy pieniędzy (np. 2- 3 tysiące)

Taka kwota może wydawać się bardzo mała, ale odłożenie właśnie jej to bardzo ważny etap, przede wszystkim w budowaniu odpowiedniego sposobu myślenia. Zgromadzenie kilku tysięcy pozwoli uwierzyć  w naszą sprawczość i w perspektywie czasu dużo łatwiej będzie dążyć do dużo ambitniejszych celów.

Aby to osiągnąć, warto zacząć od znalezienia obszarów, w których realnie możesz ograniczyć wydatki – mogą to być restauracje, subskrypcje, impulsywne zakupy czy nadmiarowe koszty codzienne. Następnie dobrze jest ustalić konkretną, stałą kwotę odkładaną co miesiąc, nawet jeśli na początku będzie to niewielka suma. Nie chodzi o tempo, lecz konsekwencję, bo to właśnie regularność buduje poczucie kontroli nad finansami i tworzy solidne fundamenty pod dalsze oszczędzanie.

Krok 4: spłacenie zobowiązań, takich jak kredyty, pożyczki czy zaległe płatności

Z założenia wszystkie kredyty konsumpcyjne są złe, dlatego należy się ich jak najszybciej pozbyć. W pierwszej kolejności najlepiej zająć się wszystkimi zaległymi opłatami, chociażby tymi związanymi z mieszkaniem, jak na przykład czynsz, a w następnej kolejności dobrze jest rozprawić się z pożyczkami, chwilówkami oraz wszelkimi kartami kredytowymi.

Krok piąty: zbudowanie poduszki bezpieczeństwa

Mimo że na liście to zadanie znajduje się jako piąta pozycja, wcale nie oznacza to, że jest mniej ważne, wręcz przeciwnie. Zbudowanie poduszki finansowej to umiejętność, która daje ogromny spokój psychiczny. Nawet jeśli wydarzy się coś złego, jak choroba, masz pewność, że jesteś w stanie utrzymać się przez jakiś czas za zaoszczędzone pieniądze.

Poduszka bezpieczeństwa to także większa wolność wyboru, bo nagle zdajesz sobie sprawę z tego, że jeśli chcesz się zwolnić ze swojej obecnej pracy, za którą nie przepadasz, to masz aż sześć miesięcy, aby znaleźć nową. 

Przyjmuje się, że zaoszczędzona kwota na poduszkę bezpieczeństwa powinna pozwolić Ci utrzymać się przez co najmniej 6 miesięcy bez wynagrodzenia. 

Jak zaoszczędzić na poduszkę bezpieczeństwa?

Z pewnością będzie to wymagało na początku trochę czasu. Pierwszym sposobem jest przeanalizowanie wszystkich swoich wydatków i zastanowienie się, w którym miejscu można znaleźć oszczędności, a drugim, jeśli nie ma takiej opcji, jest zwiększenie swoich dochodów.

Krok 6: otworzenie konta emerytalnego

Im szybciej zaczniesz myśleć o emeryturze i robić coś w kierunku oszczędzania na nią, tym lepiej. Czas leci bardzo szybko, więc nawet jeśli dzisiaj masz 25 lat, to nie zostało go aż tak dużo, biorąc pod uwagę, że w obecnych czasach wszyscy raczej żyjemy szybko.

Dla przykładu, zainwestowanie w konto IKE w wieku 20 lat pozwala zgromadzić około 944 261 zł, natomiast wykonanie tego samego ruchu w wieku 30 lat to już 491 839 zł.

Możliwości i sposobów oszczędzania jest co najmniej kilka. Jednym z nich jest wspomniane wyżej IKE, czyli Indywidualne Konto Emerytalne. Jest to produkt, który oferują między innymi banki, towarzystwa funduszy inwestycyjnych oraz domy maklerskie. Można tam wpłacać pieniądze, jednocześnie wykorzystując produkty finansowe takie jak obligacje, polisy ubezpieczeniowe, akcje czy lokaty bankowe. Najważniejszą korzyścią, jaką można wymienić, jest to, że inwestując w IKE, nie płaci się podatku Belki, czyli podatku od wypracowanych zysków, pod warunkiem że kwoty nie wypłacimy do 60. roku życia.

Poza IKE możemy wyróżnić także PPE (Pracowniczy Program Emerytalny). W tej opcji to pracodawca finansuje za Ciebie składkę. To dobrowolny pracowniczy program emerytalny, który jest zorganizowany przez pracodawcę i skierowany do zatrudnionych. Pracownik musi być zatrudniony na umowę o pracę.

Ostatnią opcją jest IKZE i działa ono niezależnie od wykorzystania maksymalnego rocznego limitu wpłat na IKE.

Porównanie IKE i IKZE 

IKE i IKZE to dwa różne konta do oszczędzania na emeryturę, które działają niezależnie od siebie i mają oddzielne limity wpłat.

Nie trzeba najpierw wykorzystać limitu na IKE, aby móc korzystać z IKZE. Można wpłacać na oba konta jednocześnie.

Główna różnica polega na sposobie rozliczania podatków:

*IKE daje korzyść podatkową przy wypłacie środków w przyszłości, natomiast IKZE daje korzyść podatkową już w momencie wpłaty, ponieważ pozwala odliczyć wpłacone środki od podstawy opodatkowania.

W praktyce oznacza to, że:

  • IKE zapewnia zwolnienie z podatku przy wypłacie oszczędności po spełnieniu warunków,
  • IKZE pozwala obniżyć podatek „tu i teraz”, ale rozliczenie podatkowe następuje w momencie wypłaty środków w przyszłości.

Krok 7: spłacenie największego długu

Najczęściej największym długiem jest kredyt hipoteczny. Warto go spłacać szybciej z kilku powodów. Przede wszystkim jest to dług. Mimo że mający większy sens niż kredyty konsumpcyjne, w dalszym ciągu jest zobowiązaniem, które trzeba regularnie spłacać, a sam fakt jego posiadania powoduje stres. Z tego względu, jak tylko się da, zdecydowanie lepiej go nie mieć i być wolnym od konieczności spłacania ciągłych rat.

Każdy kredyt niesie ze sobą takie ryzyko, że dochody nie mogą spaść poniżej poziomu gwarantującego możliwość jego obsługi. Z założenia posiadanie kredytu w pewien sposób ogranicza wolność, szczególnie jeśli mamy świadomość, że gdy cokolwiek się stanie, np. pojawi się choroba, nie będzie pieniędzy na jego spłacenie, bo np. nie ma oszczędności. Dlatego właśnie tak ważne jest, aby w oszczędnościach mieć odłożone przynajmniej kilka rat do przodu, bo to daje realne poczucie bezpieczeństwa i chroni przed paniką, gdy pojawi się nieprzewidziana sytuacja.

Jakie są najczęstsze błędy przy planowaniu budżetu?

Do najczęstszych błędów przy planowaniu budżetu możemy zaliczyć chociażby zbyt duże skupienie się na oszczędzaniu na rzeczach błahych, takich jak chociażby szukanie promocji w supermarkecie i wybieranie tańszych ziemniaków, a jednocześnie ignorowanie dużo poważniejszych spraw, jak brak kontroli nad stałymi kosztami, brak planu na większe wydatki, nieanalizowanie umów finansowych oraz brak długofalowego myślenia o swoich pieniądzach. Przykładowo ktoś potrafi poświęcić 20 minut na znalezienie tańszych ziemniaków o 50 groszy na kilogramie, a jednocześnie co miesiąc bezrefleksyjnie opłaca trzy nieużywane subskrypcje, drogi abonament telefoniczny albo ratę za sprzęt, z którego prawie nie korzysta, tracąc w ten sposób setki złotych rocznie.

Do kolejnych błędów możemy zaliczyć odkładanie oszczędności na sam koniec. Bardzo dużo ludzi w pierwszej kolejności przeznacza swoje finanse na wydatki i inne rzeczy, w konsekwencji czego bardzo często nie zostaje nic do odłożenia. Warto w tym przypadku wyznawać zasadę „najpierw zapłać sobie”, która mówi o tym, aby w pierwszej kolejności odłożyć pieniądze, a to, co zostanie, przeznaczyć na dodatki.

Czy warto siebie nagradzać za trzymanie się budżetu finansowego?

Oczywiście, że tak. Bardzo ciężko jest wytrwać w czymś, z czego nie czujemy realnych benefitów. Dlatego dobrze jest od czasu do czasu dawać sobie małe nagrody. Najlepiej, aby były one rzeczywiście tym, co chcemy otrzymać. Świetnym pomysłem jest zaplanowanie sobie jakiegoś przeżycia, czyli na przykład podróży. Natomiast jeśli nie lubisz podróżować, to równie dobrym pomysłem będzie kupienie sobie rzeczy, o której marzyłeś.

 

Autor: Beata Perzanowska